Duitsland: Ilse Aigner nadert een verzoek om federaal voorzitterschap

Ilse Aigner lijkt nu de keuze van de CDU-CSU om Frank-Walter Steinmeier op te volgen als Duitse federale president. Op 6 november meldden verschillende media dat Friedrich Merz de voorzitter van het Beierse parlement zou voorstellen aan de bestuursorganen van de CDU. Op 61-jarige leeftijd zou dit hoofd van de CSU, in het geval van een verkiezing, de eerste vrouw zijn die deze functie uitvoert. Maar het politieke akkoord dat de pers meldt is nog niet geldig voor officiële benoeming of verkiezing. [S1] [S3] [S4]

Een convergerende keuze, een aankondiging nog steeds verwacht

Kurier, die de informatie van verschillende hooggeplaatste bronnen in de Unie opneemt, brengt een consensus in de richting van de CDU naar voren. Der Spiegel meldt ook dat hij kandidaat moet worden voor de conservatieve alliantie. De Frankfurter Allgemeine Zeitung stelt in haar follow-up van het politieke nieuws dat de CDU-kringen niet langer andere kandidaten bespreken. Deze publikaties beschrijven dezelfde fase: de CDU verwacht dat zij een aanvraag van haar Beierse partner zal indienen. [S1] [S3] [S4]

Het reservaat blijft bij Friedrich Merz. Zijn entourage weigert commentaar te geven op deze informatie en verwijst naar vergaderingen van partijen die maandag gepland staan. Volgens Kurier moet de kanselier de CDU-leiders zondag en maandag voor een formeel besluit van het voorzitterschap en de stuurgroep Aigner presenteren. FAZ stelt dat ze maandag wordt uitgenodigd op het partijhoofdkwartier. Het ontbreken van publieke bevestiging vereist derhalve het behoud van de voorwaarde van deze formalisering. [S1] [S3]

Steun buiten de CSU

Markus Söder, hoofd van de CSU, had de naam van Aigner in april. Merz had lang vermeden een kandidaat aan te stellen, terwijl sommige CDU ambtenaren wilden dat hun eigen partij een persoonlijkheid voorstelde. De FAZ meldde dat deze besprekingen niet hebben geleid tot de opkomst van CDU-kandidaten met voldoende brede steun, terwijl de voor Aigner gunstige standpunten toenamen. [S1] [S3]

De Süddeutsche Zeitung citeert regionale leiders CDU Mario Voigt, Michael Kretschmer en Sven Schulze onder zijn aanhangers. Het vermeldt ook de sociaal-democraten Anke Rehlinger, Manuela Schwesig en Dietmar Woidke, alsmede milieuactivist Cem Özdemir. Kurier voegde de steun toe van de voorzitter van de SPD-parlementaire fractie, Matthias Miersch. Deze standpunten verbreden haar basis, zonder op zich een collectieve verbintenis van elke formatie of een garantie bij elke stemming te vormen. [S1] [S5]

Aigner heeft al een federale ervaring: ze was minister van Landbouw van 2008 tot 2013 onder Angela Merkel, voordat ze lid werd van de Beierse regering als minister van Economie. Sinds 2018 is zij voorzitter van het Beierse parlement. Haar mogelijke verkiezing zou haar ook de eerste persoon van de CSU maken die hoofd van de federale staat wordt. [S3]

Een transpacistische status nog te testen

In zijn commentaar, FAZ verwelkomt de mogelijkheid om steun buiten zijn kamp aan te trekken. Met name de krant ziet haar openheid voor milieustemmen als een teken van onafhankelijkheid van Söder. Hij wees ook op de terughoudendheid van CDU-ambtenaren om de aanvraag aan de CSU over te laten. Deze lezing maakt deel uit van de redactionele analyse: zij werpt licht op de betrekkingen tussen partijen, maar laat niet zien hoe Aigner het voorzitterschap zou uitoefenen. [S2]

Het laatste woord is aan de Federale Vergadering

De institutionele kalender is vastgesteld: volgens de Bondsdag zal de Bondsvergadering op 30 januari 2027 bijeenkomen. De ambtstermijn van Steinmeier eindigde op 18 maart. De burgers zullen niet rechtstreeks de volgende voorzitter of voorzitter kiezen: dit is de verantwoordelijkheid van de 630 leden van het Parlement en evenveel vertegenwoordigers die door de parlementen van de deelstaten worden gekozen. [S7]

Elk lid van deze vergadering kan een kandidaat aanwijzen. De stemming is geheim en vindt plaats zonder voorafgaand debat. Een absolute meerderheid is vereist in de eerste twee rondes; op de derde wint de persoon die de meeste stemmen ontvangt. Deze regels maken een concreet onderscheid tussen het voorstelrecht van partizanen en het besluit van de stemgerechtigden. [S7]

Kurier en FAZ wijzen erop dat de Unie en het EPD samen over de nodige meerderheid beschikken, wat Aigner in een gunstige positie brengt als deze steun in de stembus wordt weerspiegeld. Het vooruitzicht van een eerste federale president wordt dan ook sterk gesteund door de convergerende persberichten. Het blijft echter onderworpen aan twee verschillende fasen: de formalisering van de kandidatuur en vervolgens de stemming van de Federale Vergadering. [S1] [S3] [S7]